In 1957 begon mijn schoolleven. Inclusief mijn werk zou ik vanaf dat moment 62 jaar op scholen doorbrengen. Mijn ouders stuurden mij naar kleuterschool “De Vier Wieken” aan de Koning Williamstraat 61-63 in Zaandam. Deze school werd gebouwd in 1930. Het was grofweg een minuut of tien lopen vanaf de Veeringstraat 42 waar ik toen woonde. In het buurtje rond deze kleuterschool veel straten namen van molens. In herinner mij de Kopermolenstraat en de Rosmolenstraat. Ook de Koning Williamstraat was vernoemd naar een molen (1690-1910) en had als bijnaam “De Scheet”. Koning William zelf was koning van Schotland tussen 1134 en 1214 en had als bijnaam “De Leeuw van Schotland”.

Deze kleuterschool was een Fröbelschool, vernoemd naar Friedrich Wilhelm August Fröbel (1782-1852). Deze onderwijshervormer was tevens de grondlegger van de kleuterschool en daarmee educatie aan jonge kinderen. Hij richtte in 1837 in Bad Blankenburg (Thüringen) de eerste kleuterschool op, een instituut voor kinderen jonger dan zes jaar. In 1840 hernoemde hij de school in “Kindergarten”, een tuin van en voor kinderen, die hij bezighield met allerhande zelfbedachte werkjes die hij leerzaam achtte. Want daar ging het Fröbel om: kleuters moesten spelenderwijs getraind worden, voorafgaand aan hun latere arbeid. Hij ontwikkelde hiervoor o.a. de speelgaven als leidraad bij de kleuteropvoeding. Papiervouwen was volgens hem een uitstekende methode om kleuters te laten kennismaken met abstracte structuren. Driedimensionale lichamen als bol, kubus en cilinder zouden de ontwikkeling van het kind stimuleren. Dit idee resulteerde in de eerste blokkendozen. De nadruk als belangrijke ontwikkelingselementen bij jonge kinderen lag op een plezierige leeromgeving, eigen activiteiten van kinderen en lichamelijke beweging. Hij introduceerde ook de zandbak. De aandacht voor jonge kinderen is waarschijnlijk belangrijker geweest dan zijn ideeën zelf. Zijn aanpak heeft de pedagogiek mede gevormd. Zijn aanpak betekende een radicale breuk met de visie op kinderen tot dan toe. In de Middeleeuwen werden kinderen als “volwassenen op zakformaat” gezien. Dat verandert tijdens De Verlichting aan het einde van de 18e eeuw, dankzij filosofen en pedagogen als Jean Jacques Rousseau (1712-1787).

Tijdens mijn opleiding kwam ik op mijn stagescholen nog regelmatig de zogenaamde Fröbeldozen tegen. Allerlei doosjes en kistjes met materalen. Veel van de Fröbelmaterialen vind je ook nu nog terug in de kleutergroep, denk aan de kralenplank, vormen en kleuren materiaal, kleine en grote blokken.

Hoofdleidster van de school was juf Hempenius. Altijd onthouden omdat ik het een bijzonder naam vond. Gelet op archieven heeft zij haar hele werkzame leven op deze school gewerkt. In mijn periode was er ook nog een juf Meijer en een juf Korver. Ik herinner mij het spelen in de zandbak. Op enig moment kwamen er nieuwe metalen kruiwagens. Ik weet nog dat ik dat geweldig vond. Gelet op mijn creativiteit moet ik hier goed op mijn plaats zijn geweest en zijn die talenten hier in ontwikkeling gezet. Verder kan ik mij van deze twee jaar weinig herinneren. Ik ben later nog wel eens gaan kijken. De school had toen een woonbestemming gekregen. Een paar jaar later werd het grootste deel van de wijk afgebroken en herbouwd in de oorspronkelijke stijl met veel rode doorlopende pannendaken. Of het schoolgebouw ook afgebroken is, weet ik niet, maar ga ik onderzoeken.

Bij mijn afscheid ontving ik een herinneringstegeltje. Het tegeltje heb ik nu 61 jaar bewaard in mijn schuur (schande), maar het is nog helemaal intact.