Er zijn inmiddels drie weken verstreken sinds mijn vader overleed. Op een bezoek aan de notaris na, zijn de meeste zaken wel geregeld. Ik schreef laatst nog over het nut van testamenten. Nu dus eens kijken of het inderdaad ook uitpakt zoals ik beschreef. Inmiddels wel erachter gekomen dat ook het ten uitvoer brengen van een testament een lieve duit kost. Die informatie had de notaris destijds niet vermeld. Ja, notarissen weten waar ze hun centen kunnen verdienen. En dan heb ik het nog niet eens over de belastingdienst die ook nog zijn portie komt opeisen. Er staan nog wat spulletjes van mijn vader op Marktplaats, maar dat aantal slinkt snel. Ik betrap mij erop dat ik nog vaak uit een soort automatisme denk dat mijn vader er nog is. Dan kijk ik een leuke serie, in de wetenschap dat hij daar ook van hield, en denk onwillekeurig: ‘Even aan hem doorgeven’. Om natuurlijk gelijk daarachteraan te denken: ‘Ach nee, dat kan niet meer’. Zo’n gedachte is er ook op het moment na het avondeten, wanneer hij dagelijks belde om even de dag door te nemen. Dat voelt bewust ineens als een soort vacuum ruimte in de tijd. Het zal wel slijten, maar ik realiseer mij nu pas, hoeveel ik mij met de oude man bezighield. Het valt mij ook nu pas op dat mijn vader een flink doorgeefluik was naar familieleden. Zo belde mijn broer deze week om even te informeren hoe het met ons ging. Natuurlijk geen gekke vraag, maar normaal wist hij dat al via onze vader en hoefde hij er niet apart naar te vragen. Dat geldt dus eigenlijk ook voor de andere familieleden. Ik realiseerde mij dan ook dat het onderhouden van contacten in sommige gevallen een actievere invulling van mijn kant behoeft. Het is een vreemde ervaring om ineens te beseffen dat er niemand meer boven mij staat. Opa’s, oma’s, ouders, tantes, ooms, etc. zijn allemaal overleden. Ik ben nu, wat onze tak van de Gritters betreft, de oudst levende. Het doet mij denken aan een moment in mijn jeugd, nu 63 jaar geleden. Er zijn van die momenten in je leven die je nooit vergeet. Ik was 7 jaar, lag in bed en kreeg ineens angstige gedachten over doodgaan. In paniek rende ik naar beneden en vertelde erover aan mijn ouders. Mijn vader zei toen, dat ik mij daar nog helemaal niet druk om hoefde te maken. Er was namelijk een volgorde in doodgaan. Eerst de grootouders, daarna ouders, tantes en ooms en pas dan waren de kinderen aan de beurt. Die gedachte stelde mij toen gerust. Verder nooit meer bij stilgestaan, tot nu.

Voor ieder wat waars: Het is tegenwoordig lastig om te weten wat er nu waar of niet waar is. Wij worden overspoeld met nieuws en nepnieuws. Maar wat is de waarheid? En is er wel een waarheid? Daarover schreef Rob Wijnberg een alleraardigst, leerzaam en prettig leesbaar boekje. In ‘Voor ieder wat waars’ neemt Wijnberg je mee in de evolutie van ‘de waarheid’. En die ‘echte waarheid’ blijkt door de eeuwen heen te veranderen.

Van 400 v. Chr. tot 1600 na Chr. werd de waarheid bepaald vanuit het geloof. Het was een soort gegeven dat als vaststaand werd beschouwd. Er heerste een feodaal systeem waarin ieder zijn plek had. De houding van de mens was overwegend passief en onderdanig. Je leven stond vast. Daar viel niets aan te veranderen. Doel van de waarheid ‘verlossing‘ na je leven. De 17e eeuw betekende het begin van ‘de moderne tijd’. Voor het eerst werd ‘waarheid’ niet opgevat als een gegeven maar als iets ‘vindbaars’. In de periode 1600-1950 zorgden filosofen, wetenschappers, handel en industrie ervoor dat die waarheid binnen het bereik van de mens kwam. De aard van de waarheid werd wetenschappelijk en objectief. De houding van de mens werd optimistischer en er kwam besef dat je controle had op je leven. Doel van de waarheid was nu ‘vooruitgang‘. Met de komst van het kapitalisme vanaf 1950 stond waarheid voor ‘bevrijding’. De waarheid werd gemaakt en bepaald door kapitaal en cultuur. De mens projecteerde zijn zelf geconstrueerde waarheid op de wereld. De houding van de mens werd individualistisch en sceptisch. Vanaf 1980 werd waarheid gebouwd op consumptie, marktwerking en bevrediging van de eigen behoeften. Houding van de mens werd pessimistisch en egocentrisch.

De beschrijving van de geschiedenis van de waarheid is fascinerend. Waarheid wordt dus bepaald door de heersende omstandigheden. Zo heb ik er nooit naar gekeken. Wijnberg schetst ook een optimistisch beeld van de waarheid. Media beschadigen de echte waarheid en daarmee onze beleving. Nieuws is veelal niet gebaseerd op waarheidsbevinding maar op sensatie. Media schept er genoegen in ons te overstelpen met schandalen en misstanden. De voorgeschiedenis doet er niet toe. De werkelijkheid is echter veel positiever. Onze maatschappij is vooral gericht op het ene dingetje dat misgaat en niet op de 99 dingen die goed gaan. Kortom, een geweldig leuk en inspirerend boekje dat je de ogen opent. Aanrader.

Curling-ouders: Deze week in ‘De Slimste Mens’ de vraag: “Hoe noem je ouders die alle problemen van hun kinderen oplossen voordat ze zich voordoen?” Joyce riep meteen:”Curling-ouders”. Ik had er nog nooit van gehoord. Curling is een sport waarbij een schijf over het ijs wordt geschoven en de sporters, voor de schijf uit, het ijs zo glad mogelijk vegen. Dat is precies de methode waarop veel ouders tegenwoordig hun kinderen opvoeden. Jeffrey Wijnberg (vader van de Rob van het bovengenoemde boekje) schreef er toevallig deze week een stuk over. Eerst was er de helicopter-ouder die voortdurend boven zijn kind hangt om vooral te zorgen dat helemaal niets mis kan gaan. De curling-ouder gaat nog een stapje verder door problemen op te lossen voordat die zich voordoen. Een spreekbeurt op school? De curling-ouder heeft de teksten al klaarliggen. Een naderend ruzietje tussen vriendjes? De curling-ouder grijpt al in bij de minste wanklank. Het liefst zou de curling-ouder zelf op school aanwezig zijn om in de gaten te houden dat leerkrachten en medeleerlingen hun kind correct bejegenen. Omdat ze niet op school kunnen zijn, wordt het kind na schooltijd uitvoerig bevraagd. En als er ook maar iets in het verhaal zit, wat het kind dwars zit, dan wordt de schoolleiding op de vingers getikt voor het scheppen van een onveilige leeromgeving. En dat gebeurt voortdurend, weet ik uit eigen ervaring. Het gevolg van deze opvoeding is desastreus. Het kind leert niet om te gaan met tegenslagen, omdat elke hindernis vooraf door de ouders wordt weggenomen. Het kind leert ook niet voor zichzelf op te komen, simpelweg omdat de curling-ouder hem of haar steeds een stap voor is. En het kind leert al helemaal niet de eigen creativiteit in te zetten, omdat alles al is voorgekauwd. De curling-ouder kweekt een mensje zonder karakter, die al geestelijk in de war raakt wanneer het buiten regent. Nog een windhoos erbij en de therapeut kan gebeld worden, omdat er nooit iets van persoonlijke eigenheid is ontwikkeld. Je kind beschermen en geborgenheid bieden is noodzakelijk, maar elk kind moet ook de eigen kracht ontdekken.

Hoe zie ik eruit als…: ‘AI’ is in opkomst en kan b.v. je gezichtskenmerken in een nieuwe setting plaatsen. Hoe zie je eruit als Romein, of als cowbow, of als piraat? Op http://www.evadeaza.ro kun je kijken hoe dat er voor jou uitziet. Ga op de site naar ‘spellen’ en kies wie je wilt zijn. Een fotootje uploaden en huplakee je bent de Romein, cowboy of piraat. Het lijkt best aardig. Je hebt er verder niets aan, maar wel leuk om eens te doen.

Tot volgende week.